ترازنامه تسعیر ارز چیست


نرخ تبدیل دو واحد پولی به یکدیگر را نرخ تسعیر ارز گویند. البته محاسبه نرخ لحظه‌ای ارز سخت است و گاهی نوسانات بازار باعث می‌شود نرخ تسعیر به صورت حدودی تعیین گردد. گاهی نیز نوسانات به قدری بالا است که نمی‌توان نرخ تسعیر را حتی به صورت حدودی محاسبه کرد.

حسابرسی و حسابداری و مشاوره مالیاتی

معاملات یک واحد تجاری داخلی با واحدهای تجاری واقع در خارج از کشور اغلب به واحد پولی غیر از ریال انجام می شود که اینگونه معاملات را،معاملات ارزی می نامند.مانند :
- خرید مواد اولیه و داراییهای ثابت مشهود از خارج از کشور
- اخذ تسهیلات ارزی
- صدور(فروش) محصولات به خارج از کشور

بر اساس استاندارد حسابداری شماره 16،معاملات ارزی در زمان شناخت اولیه باید بر اساس نرخ تسعیر در تاریخ انجام معامله به ریال ثبت شود.

مثال:خرید کالا توسط یک واحد تجاری داخلی به مبلغ 25000 دلار از خارج از کشور به صورت نسیه. نرخ برابری دلار با ریال در تاریخ انجام معامله 9200 ریال می باشد.
در این حالت،این معامله به مبلغ 230000000 ریال (9200 * 25000 )در دفاتر شرکت ثبت می گردد.

خرید کالا 230000000
حسابهای پرداختنی 230000000
====== ======
در تاریخ پرداخت بدهی ارزی،واحد تجاری داخلی باید 25000 دلار به فروشنده بپردازد.نرخ برابری دلار با ریال در تاریخ پرداخت بدهی ارزی ممکن است با نرخ برابری دلار با ریال در تاریخ انجام معامله،متفاوت باشد.در نتیجه در چنین حالتی،واحد تجاری داخلی از بابت پرداخت بدهی ارزی متحمل سود یا زیان می گردد.
فرض کنید نرخ برابری دلار با ریال در تاریخ پرداخت بدهی ارزی مبلغ 9250 ریال باشد.لذا شرکت برای خرید 25000 دلار و پرداخت آن به فروشنده باید مبلغ 231250000 ریال(9250 * 25000) بپردازد.همانطور که مشاهده می کنید واحد تجاری داخلی مبلغ 1250000 ریال بیشتر از مبلغ بدهی ثبت شده در تاریخ انجام معامله پرداخته و از این بابت متحمل زیان می گردد.

حسابهای پرداختنی 230000000
زیان تسعیر ارز 1250000
موجودی نقد و بانک 231250000
======= ======
در صورتی نرخ برابری دلار با ریال در تاریخ پرداخت بدهی ارزی کمتر از نرخ برابری دلار با ریال در تاریخ انجام معامله باشد،واحد تجاری داخلی در تاریخ پرداخت بدهی ارزی و از بابت پرداخت بدهی ارزی،سود حاصل از تسعیر ارز تحصیل می نماید.
شناسایی سود و زیان تسعیر ارز به شرحی که در بالا آمد،بر اساس روش دو معامله ای است که مورد پذیرش استاندارد حسابداری شماره 16 ایران نیز می باشد.

چنانچه واحد تجاری داخلی در تاریخ ترازنامه دارای بدهیها و مطالبات ارزی تسویه نشده و همچنین وجوه نقد ارزی باشد، اینگونه بدهیها،مطالبات و وجوه نقد ارزی باید بر اساس نرخ ارز در تاریخ ترازنامه تسعیر و سود و زیان حاصل از آن شناسایی گردد.

برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به نشریه شماره 176 سازمان حسابرسی با عنوان راهنمای بکارگیری استاندارد حسابداری شماره 16،تسعیر ارز مراجعه نمایید.

اعتبار اسنادی یا Letter of Credit چیست؟

اعتبار اسنادی یا Letter of Credit چیست؟

اعتبار اسنادی تعدی از بانک است که به خریدار و فروشنده داده می شود. تعهد می شود که میزان پرداختی خریدار به فروشنده بموقع و با مبلغ صحیح به دست فروشنده خواهد رسید.هرگاه که خریدار قادر به پرداخت مبلغ خرید نباشد، بانک موظف است باقیمانده یا تمام مبلغ خرید را بپردازد.اعتبارات اسنادی اغلب در معاملات بین المللی به منظور اطمینان از دریافت مبالغ پرداختی مورد استفاده قرار می گیرد

بدلیل ماهیت معاملات بین المللی که شامل عواملی همچون مسافت و تفاوت قوانین کشورهاو . ، اعتبارات اسنادی یک جنبه بسیار مهم در تجارت بین المللی شده است. بانک همچنین به نیابت از خریدار که نگهدارنده اعتبارات اسنادی است تا زمان در یافت تائیدیه که کالاهای خریداری شده حمل شده اند وجه را پرداخت نخواهد کرد.

فاينانس خودگردان

پيشگفتار مترجم:
مــوضـوع تامين منابع مالي (فاينانس) پروژه هاي توسعه اي به طور اعم و بحث تامين منابع مالي به اتكاء پروژه «فاينانس خودگردان» (PROJECT FINANCE) به طور اخص در سالهاي اخير موردتوجه دست اندركاران و متوليان برنامه هاي توسعه اقتصادي و صنعتي ايران قرار گرفته است. مع ذالك منابع اطلاعاتي در اين زمينه به زبان فارسي محدود و كمياب بوده و اصولاً واژه ها و برگردانهاي مناسبي براي تعابير و مفاهيم رايج در مقوله تامين منابع مالي در زبان فارسي موجود نيست، پانوشتهاي متعدد اين مقاله گواهي بر اين ادعا است. درعين حال به لحاظ محتوايي نيز بجز معدود دست اندركاران و كارشناسان سيستم بانكي كشور و بخشهاي توسعه منابع نفت و گاز و پتروشيمي و نيرو اصولاً آشنايي كمتري با مفاهيم و اصول و كليات مسائل تامين منابع مالي و بويژه فاينانس خودگردان در بنگاههاي اقتصادي اعم از بخشهاي دولتي و يا غيردولتي وجود دارد. برنامه هاي گسترده توسعه اقتصادي در بخشهاي مختلف، محدوديت تامين منابع مالي (ازطريق روشهاي متعارف) و مشاركت سرمايه گذاران خارجي در توسعه بخشهاي مختلف اقتصادي، ضرورت رويكرد به روشهاي تامين منابع مالي به اتكاء پروژه يا اشكال مختلف فاينانس خودگردان را ايجاب مي كند. اين مقاله در اين راستا و به منظور آشنايي ترازنامه تسعیر ارز چیست كارشناسان بخشهاي مختلف اقتصادي و صنعتي با موضوع فوق ترجمه و تنظيم شده است، اميد است نگارش مقالاتي از اين دست بتواند به جريان پيدايش واژه ها، تعابير و برگردانهاي مناسب فارسي براي مفاهيم و اصطلاحات متداول و رايج در مقوله تامين منابع مالي (فاينانس) و بويژه فاينانس خودگردان ياري رساند.

اعتبار اسنادی یوزانس

دراعتبار اسنادی یوزانس,بهره, متعلق به سازنده(فروشنده) کالا میباشد. به این صورت که فروشنده درصد مشخصی راکه موردتائیدخریدار است به مبلغ فروش کالا اضافه میکند و اصل و فرع مبلغ را هنگام سررسید مطالبه میکند .می توانیم برای ثبت بهره در حسابها از سرفصل هزینه بهره غیر بانکی استفاده کنیم.
اما در اعتبار اسنادی به شکل ریفاینانس بانک تقبل میکند که درموعد مقرر, معادل قیمت کالا را از طرف خریدار پرداخت نماید و بعدا اصل و فرع آن را از خریدار دریافت نماید. درچنین شرایطی بهره ,متعلق به بانک است.در اینجا نیز می توانیم برای ثبت بهره در حسابها از سرفصل هزینه بهره بانکی استفاده کنیم.
در هر دو صورت بهره ها نباید به حساب قیمت تمام شده کالای خریداری شده لحاظ گردد بلکه باید در حساب هزینه بهره ( زیر مجموعه هزینه های مالی) ثبت گردد.

اعتبارات اسنادی 1100
هزینه بهره بانکی 20
نقد و بانک 120
تسهیلات دریافتی ریفاینانس 1000

اعتبارات اسنادی 1100
هزینه بهره غیر بانکی 20
نقد و بانک 120
حسابهای دریافتنی/ یوزانس 1000

متن زیر از کتاب " اعتبارات اسنادی و مسائل بانکی " ، نویسنده : مجتبی زمانی فراهانی نقل میشود :

در حال حاضر در سیستم بانکی کشورمان اعتبارات اسنادی را از لحاظ زمان پرداخت ارز به دو دسته زیر می‌توان تقسیم کرد:
- اعتبارت اسنادی نقدی (دیداری) Sight LC
- اعتبارت اسنادی نسیه (یوزانس) Usance LC

در اعتبار اسنادی گشایش شده به صورت دیداری (نقدی) هنگامی که ذینفع اعتبار اسنادی نسبت به حمل کالا اقدام و سپس اسناد حمل بدون مغایرت مطابق با شرایط در متن اعتبار اسنادی را به بانک ذیربط (بانک گشاینده اعتبار) ارائه می دهد بانک مزبور موظف است پس از رسیدگی اسناد نسبت به پرداخت اعتبار اسنادی مطابق آنچه در متن اعتبار اسنادی قید شده عمل نماید.

در اعتبارات اسنادی گشایش شده به صورت یوزانس، هنگامی که ذینفع اعتبار اسنادی نسبت به حمل کالا اقدام و اسناد بدون مغایرت را به بانک ذیربط ارائه می دهد. از تاریخ ارائه اسناد و پس از خاتمه دورة یوزانس مبلغ اعتبار را از بانک مربوطه اخذ خواهد نمود. مثلاً چنانچه اعتبار اسنادی به صورت یوزانس یک ساله به نفع شرکت نمونه گشایش شده باشد و شرکت نمونه در تاریخ 1/10/84 اسناد حمل مطابق با شرایط اعتبار و بدون مغایرت به بانک معامله کننده ارائه داده باشد. مبلغ اعتبار در تاریخ 1/10/85 به شرکت نمونه پرداخت خواهد شد. عموماً ذینفع اعتبار با توجه به نوع کالا از قبول اعتبار اسنادی گشایش شده به صورت یوزانس امتناع می‌ورزد و خواستار اعتبار اسنادی دیداری می گردد. در واقع چنان چه کالای موضوع اعتبار دارای بازار (تقاضا) خوبی باشد، فروشنده راساً از قبول اعتبار اسنادی یوزانس خودداری می‌کند و از متقاضی اعتبار درخواست می‌نماید که نسبت به یافتن شرکت های معتبر (مانند بانک‌های تجاری) برای تأمین مالی اعتبار (Finance) اقدام نماید. در صورت قبول شرکت مالی موردنظر ذینفع اعتبار در روز معامله اسناد مبلغ اعتبار را از شرکت مزبور دریافت می‌دارد و این شرکت مبلغ اعتبار به علاوه بهره یوزانس را در سررسید (پایان دوره یوزانس) از بانک ذیربط اخذ می‌نماید.

در مواقعی که کشورها به کالاهای خاصی احتیاج مبرمی پیدا نماید و فروشندگان خارجی که بازار را در اختیار دارند و از فروش به صورت یوزانس خودداری می‌کنند بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با برخی از بانک‌های خارجی مانند بانک استاندارد چارتر یا بانک صادرات ایران در دبی یا آی.ان.جی بانک و غیره اقدام به انعقاد قرارداد می‌نماید تا بانک مذبور در روز معامله اسناد نسبت به پرداخت وجه اسناد به ذینفع اعتبارات اسنادی گشایش شده توسط بانک‌های ایرانی اقدام نمایند.

بانک‌های فوق الذکر براساس قرارداد در سررسید (پایان دوره یوزانس) مبلغ اعتبار پرداختی به علاوه بهره یوزانس را از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دریافت می ‌دارند. به این نوع یوزانس اصطلاحاً یوزانس داخلی (Refinance) گفته می شود.

تفاوت یوزانس داخلی با یوزانس در این است که در یوزانس داخلی بانک مرکزی فاینانسر را انتخاب و با آن قرارداد منعقد نموده است یا به عبارت مصطلح از خطوط اعتباری که بانک‌های خارجی در اختیار بانک مرکزی گذاشته‌اند برای تأمین مالی خرید و واردات کالا استفاده می‌شود.

تسعیر ارز چیست؟

این روزها خبرهای مربوط به افزایش دلار خیلی شنیده می شود و در کنار این اخبار، واژه ای به نام «تسعیر ارز» هم شنیده شده و گفته می شود همزمان با افزایش دلار، تسعیر ارز هم افزایش یافته است. قطعاً یکی از سؤالاتی که ذهن مخاطبین را به خود درگیر می کند، معنای تسعیر است. به راستی تسعیر یعنی چه؟

تسعیر ارز چیست؟

فهرست مطالب

در این مقاله قصد داریم معنای لغوی و اصطلاحی و همچنین کاربرد این واژه در نظام اقتصادی را با بررسی کنیم.

ریشه کلمه تسعیر

ریشه کلمه تسعیر

تسعیر واژه ای عربی بوده که ریشه ی آن «س ع ر» و بر وزن تفعیل می باشد. البته این واژه از قدیم الایام در زبان فارسی به کار می رفته و معانی مختلفی برای آن ذکر شده که به برخی از آن اشاره خواهیم کرد:

1- به معنای «قیمت» استعمال می شود؛ مانند شعری از مولوی که می فرماید:

بازگشت و گفت هفتم از رجب /// گفت در ری چیست تسعیر ای عجب

[ترجمه روان. در هفتم ماه رجب بازگشت و درباره ی قیمت ها در ری سؤال پرسید].

2- به معنای «تعیین نرخ» استفاده می شود؛ مانند:

هر ماه قیمت آن از قرار تسعیر صاحب نسق و محتسب الممالک و ریش سفیدان صنف که بمهر ناظر رسد، ابتیاع شود.

[ترجمه روان. قیمت آن جنس به صورت ماهانه توسط کد خدا و حسابدار (. ) و ریش سفیدان (با نظارت ناظر) تعیین شده و به فروش رسد).

3- به معنای «افزایش قیمت» استفاده می شود و این معنا در نوشته های دوران قاجار خیلی به چشم می خورد؛ مانند:

امسال حاصل در آن جا خوب بعمل نیامده و زراعت قدری کم ربع شده بود و غله تسعیر به هم رسانده

[ترجمه ی روان. امسال کشاورزی کم رونق شده بود و در نتیجه غلات افزایش قیمت پیدا کرده بودند].

تعریف ارز

ارز یا Currency واحد پول استانداردی است که در اشکال مختلف مثل اسکناس، سکه و غیره به عنوان وسیله مبادله مورد استفاده قرار می‌گیرد. یک تعریف کلی‌تر ارز این است که یک واحد پولی است که در یک محیط خاص در طول زمان، به ویژه برای مردم یک کشور مورد استفاده مشترک قرار می‌گیرد. بر اساس این تعریف، دلار آمریکا، یورو، روپیه هند، ین ژاپن (¥) و پوند استرلینگ (£) نمونه‌هایی از ارزهای فیات (انتشاری دولتی) هستند.

ارزها ممکن است به عنوان ذخیره ارزش عمل کنند و بین کشورها در بازارهای ارز مبادله شوند که این امر ارزش نسبی ارزهای مختلف را تعیین می‌کند. ارزها توسط دولت‌ها تعریف می‌شوند و هر کدام مرزهای پذیرش محدودی دارند.

تسعیر ارز به چه معناست

نرخ تبدیل دو واحد پولی به یکدیگر را نرخ تسعیر ارز گویند. البته محاسبه نرخ لحظه‌ای ارز سخت است و گاهی نوسانات بازار باعث می‌شود نرخ تسعیر به صورت حدودی تعیین گردد. گاهی نیز نوسانات به قدری بالا است که نمی‌توان نرخ تسعیر را حتی به صورت حدودی محاسبه کرد.

قبل از توضیح معنای اصطلاحی تسعیر، باید یک بحث تاریخی ارائه دهیم:

«در جوامع اولیه معمولاً مبادله کالا به صورت مبادله پایاپای انجام می شد. در چنین سیستمی معمولاً مقدار معینی از یک کالا با مقدار معینی از کالای دیگر به صورت پایاپای مبادله می شد. این سیستم تنها در اجتماع‌های کوچک قابل استفاده است و با بزرگتر شدن جوامع انسانی نیاز به مبادله به وسیله پول شکل گرفت.

در قدیم معمولاً پول یکی از کالاهای موجود در آن جامعه بود. به‌طور مثال در زمان قدیم در خاورمیانه جو به عنوان پول مورد استفاده قرار می‌گرفت یا در قاره آمریکا صدف به عنوان پول استفاده می‌شد. به نوشته هرودت، مردم لیدیا اولین کسانی بودند که به استفاده از سکه نقره روی آوردند.

با گسترش بانک‌ها استفاده از رسیدهای بانکی به عنوان پول گسترش گرفت. در بین قرن‌های ۱۷ تا ۱۹ میلادی در بیشتر کشورهای اروپایی استاندارد طلا مورد استفاده بود که در آن پول کاغذی دارای ارزش معین و ثابتی نسبت به طلا بود.

بعد از جنگ جهانی دوم در کنفرانس برتون وودز بیشتر کشورهای دنیا به استفاده از پول فیات که به دلار آمریکا ثابت شده بود روی آوردند و دلار آمریکا تنها پولی بود که ارزش آن نسبت به طلا ثابت شده بود. در سال ۱۹۷۱ و در زمان ریچارد نیکسون آمریکا به صورت یکطرفه پیمان برتون وودز را لغو نمود و از این زمان به بعد تمامی پول مورد استفاده در دنیا تبدیل به پول فیات گردید»[1].

با توضیحاتی که ارائه شد، می توان فهمید که ارزهای هر کشور باید در مقایسه با دلار آمریکا سنجیده شوند و متناسب با آن قیمت گذاری گردند.

در معاملات تجاری خارجی خیلی اوقات مبنا دلار بوده و تجار با این واحد پولی معامله می کنند؛ منتهی برای رسمی شدن معامله و ثبت آن در اسناد رسمی، لازم است تا معادل ریالی آن ثبت گردد و در چنین مواردی، «تسعیر ارز» معنا پیدا می کند.

«تسعیر ارز» یعنی یکسان سازی پول ملی با ارز به جهت انجام معاملات تجاری و اقتصادی!

برای فهم بهتر این مسئله، باید مثال بزنیم:

فرض کنید شرکت الف قرار است کالایی را با نرخ ارز 100 دلار به صورت نسیه تهیه کند و اگر دلار 20 هزار تومان باشد، شرکت الف این معامله را بدین شکل در ساختار حسابداری خود ثبت می کند:

کالا با قیمت 100 دلار و معادل 2 میلیون تومان به صورت نسیه به فروش می رسد.

فرض کنید هنگام تسویه حساب، قیمت دلار 25 هزار تومان شده باشد. در این صورت شرکت خریدار باید متناسب با تسعیر جدید مبلغ بیشتری را پرداخت کند. یعنی به ازای هر دلار، 5 هزار تومان بیشتر پرداخت کند و محاسبه این گونه می شود.

500 هزار تومان + 2 میلیون تومان = 2 میلیون و پانصد هزار تومان.

سود و زیان ناشی از تسعیر ارز

سود و زیان ناشی از تسعیر ارز

یکی از اصطلاحات مشهور درباره ی تسعیر، سود و زیان ناشی از تسعیر است. برای تعریف این دو واژه باز بایستی از مثال استفاده کنیم:

  1. هنگام معادل سازی دلار به ریال، با افزایش دلار مواجه شدیم و دلار 22 هزار تومان شده است. در این حالت فروشنده به ازای هر کفش، دو هزار تومان سود می کند که به این سود، سود ناشی از تسعیر گفته می شود.
  2. هنگام معادل سازی دلار به ریال، با کاهش دلار مواجه شدیم و دلار 18 هزار تومان شده است. در این حالت فروشنده به ازای هرکفش، 2 هزار تومان ضرر کرده که به این زیان، زیان ناشی از تسعیر گفته می شود.
  • اقلام پولی (مانند موجودی نقد، سپرده ی کوتاه مدت، اوراق مشارکت و …) تغییر نرخ تسعیر ارز در این اقلام اثر گذار است و می تواند منجر به سود یا زیان برای شرکت ها شود.
  • اقلام غیر پولی (مانند موجودی کالا، پیش پرداخت یا پیش دریافت) تغییر نرخ تسعیر ارز در این اقلام اثر ندارد.
  • شرکت‌هایی که معاملات خود را با ارزهای خارجی انجام می‌دهند باید در گزارشات و صورت های مالی را بر مبنای ریال تسعیر کنند.

تاریخچه ای درباره ی یکسان سازی نرخ ارز و رابطه ی آن با تسعیر ارز

اقتصاد کشور در سال های گذشته، به خصوص بعد از تشدید تحریم های غرب علیه ایران در سال 85، که از طرفی با هیجانات افزایشی قیمت ارز در داخل همراه شد و از سوی دیگر، نرخ ارز، به عنوان شاخص اندازه گیری، بر سایر عرصه های پولی و اقتصادی، سیاسی و مناسبت های بین المللی اثرگذار بود، نوعی افسارگسیختگی در نرخ ارز و گاهی اوقات رشد قیمتی 70 درصدی ارز را تجربه کرد که این موضوع، تعادل و موازنه قدرت اقتصادی آن بخش از اقتصاد را که معاملات آنها براساس مبادلات ارزی صورت می گرفت، با چالش مواجه کرد و باعث شد، منابع ریالی بیشتری برای تأمین بخش اندکی از ارزهای خارجی مورد نیاز خود هزینه کنند.

در این شرایط، متغیر بودن نرخ ارز در قالب ارز مبادله ای، ارز دولتی، ارز یارانه ای، ارز زمان قرارداد، ارز کف بازار و …، نه تنها تشنج و نابسامانی اقتصادی را به همراه دارد، بلکه، به نوعی زمینه های ایجاد فضای رانت و فساد را در اقتصاد شکل خواهد داد که این موضوع، تا حدودی در اقتصاد کشور نیز نمایان شد. در همین فضاها بود که ایده ی تک نرخی شدن ارز دوباره زنده شد.

البته سابقه تک نرخی شدن ارز، به دهه شصت برمی گردد. در قانون برنامه های اول و دوم توسعه، و بعد از آن، در قانون برنامه سوم و پنجم نیز تکلیفی برای تک نرخی شدن ارز مقرر شده بود، اما بنا به دلایلی، که بخشی از آن مربوط به شرایط داخلی و بخشی دیگر تحت تأثیر شرایط بین المللی قرار داشت، این سیاست اجرا نشد؛ اما در سال 95 و با لایحه ای که دولت یازدهم برای تصویب برنامه جدید توسعه به مجلس شورای اسلامی تقدیم کرد، دوباره رویای تک نرخی شدن ارز و تسعیر بر مبنای آن زنده شد.

تأثیرات یکسان سازی نرخ ارز در اصلاح نظام اقتصادی

تأثیرات یکسان سازی نرخ ارز در اصلاح نظام اقتصادی

در صورت اجرایی شدن یکسان سازی نرخ ارز، دو اتفاق مهم برای اقتصاد کشور رقم خواهد خورد:

اولاً. ثبات نرخ ارز، قدرت بانک مرکزی را در مدیریت درآمدها افزایش می دهد؛ چرا که در این حالت، تمام برنامه ریزی های اقتصادی، واردات ها و صادرات ها، فعالیت سرمایه گذاران خارجی و … ، با تمرکز بر این نرخ انجام خواهد شد و این امر قدرت پیش بینی و امنیت خاطر به فعالان اقتصاد می دهد.

ثانیاً. در صورت اجرایی شدن این سیاست، زمان مساعدی خواهد بود تا یک عملیات حسابداری به نام تسعیر نرخ ارز، در صورت های مالی شرکت ها، بانک ها، موسسات پولی و بانکی و … اعمال شود و بانک مرکزی به واسطه آن و براساس مجوزهایی که از دولت و مجلس دریافت خواهد کرد،‌ نسبت به برخی حساب هایی که طی سالیان سال مسدود و انباشته شده و اثرات منفی آن در اقتصاد کشور نمود پیدا کرده است، اقدام کند؛ که این امر به تنهایی، می تواند به نوعی مسکن ‌برای اقتصاد کشور محسوب شده و زمینه مساعدی برای اعمال اصلاحات اقتصادی باشد.

الزامات اعمال سیاست تسعیر نرخ ارز

  • اولاً بانک مرکزی ابتدا باید نرخ واحد ارزی را در کشور اعمال و براساس آن، برنامه ریزی پولی و مالی خود را تدوین کند، تا بتواند سیاست های تسعیر ارز را نیز به درستی انجام دهد.
  • ثانیاً برای آن که تسعیر ارزی، از دوام و ثبات لازم در راستای بهبود اقتصادی برخوردار باشد، باید ملاحظات فنی – حسابداری و درآمدی- هزینه ای آن مدنظر قرار گیرد؛ در غیر این صورت، با بروز نوسانات اقتصادی، شرایط به روال سابق باز خواهد گشت.
  • ثالثاً، بنیان های قانونی این سیاست در قالب ملاحظات، مصوبات، آیین نامه ها و دستورالعمل های مجلس شورای اسلامی و همچنین شورای پول و اعتبار اخذ و در اجرا به صورت دقیق مدنظر قرار گیرد تا اثرات آن در اقتصاد نمایان شود.

رابطه ی تسعیر ارز با رشد نقدینگی و تورم

رابطه ی تسعیر ارز با رشد نقدینگی و تورم

یک سوال اساسی که در خصوص تسعیر ارز مطرح می شود، این است که آیا اعمال تسعیر ارزی منجر به رشد نقدینگی و تورم خواهد شد یا خیر؟ در پاسخ باید گفت تسعیر نرخ ارز در رشد نقدینگی و تورم اثر می گذارد، اما نه به آن صورت که منجر به ایجاد تورم افسارگسیخته شود و ناسامانی اقتصادی را رقم بزند.

در واقع، اگرچه ورود منابع حاصل از درآمد تسعیر ارزی به حوزه پولی و بانکی و افزایش سرمایه در گردش، نوسانات تورمی را به دنبال خواهد داشت؛ اما اگر تعهدات قانونی و سازوکار اجرایی مناسب و همچنین نظارت دقیق بر آن مترتب شود تا دولت ها از این فرصت برای ایجاد بدهی و سپس تسویه بدهی با استفاده از مابه التفاوت نرخ ارز اقدام نکنند، اثرات تورمی آن، قابل کنترل خواهد بود که این مهم با تدوین سازوکارهای اجرایی و نظارت مناسب توسط نهاد قانون گذار یعنی مجلس شورای اسلامی امکان پذیر است[1].

حسابداری تسعیر ارز با نرم افزارهای حرفه‌ای

همان گونه که در مقاله خواندیم، تسعیر نرخ ارز هم می تواند بر یک مجموعه ی تولیدی کوچک اثر بگذارد و هم در سطح کلان یک کشور را درگیر خود سازد؛ لذا محاسبات و دقت های مربوط به آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

از آن جایی که محاسبه ی نرخ تسعیر ارز یک مقوله ی حسابداری است و به دقت فراوان احتیاج دارد، لازم است تا از نرم افزارهای حسابداری متناسب با آن استفاده شود و نرم افزار حسابداری محک، پیشنهاد ما برای انجام راحت و بدون اشکال محاسبات شما (البته به عنوان یک واحد تجاری کوچک یا متوسط) پیرامون نرخ تسعیر ارز می باشد.

ترازنامه تسعیر ارز چیست

ارز و عملیات تسعیر ارز

ارز به معنای واحد پولی رایج هر کشور که توسط دولت توزیع شده و مبادلات داخلی به وسیله آن انجام می شود. ارز هر کشور با توجه به شرایط آن تعیین می شود و می تواند منحصر به فرد هم باشد برای مثال ارز کشور ما ریال می باشد.


انواع ارز از لحاظ قیمت طبق بیانیه بانک مرکزی به ترتیب زیر است :

  • ارز با نرخ دولتی : این ارز برای واردات کالاهای اساسی و استراتژیک به کار می رود مثل واردات دارو، غلات، گوشت .
  • ارز با نرخ نیمایی : بانک مرکزی سامانه ای راه اندازی کرده است که در آن صادرکنندگان، ارز حاصل از صادرات خود را به واردکنندگانی که درخواست ارز خود را در همین سامانه ثبت کردند به نرخ توافقی عرضه می کنند. ارز نیمایی از لحاظ قیمت بین ارز دولتی و ارز آزاد می باشد.
  • ارز آزاد : بانک مرکزی برای کنترل نوسانات نرخ ارز سامانه سرواژه را راه اندازی کرد که در این سامانه بهای ارز را سنا (سامانه نظارت ارز) به صورت لحظه ای، روزانه و ماهانه اطلاع رسانی می کند. نرخ اعلام شده توسط این سازمان مورد تایید سازمان امور مالیاتی است.


طبق دستورالعمل 524/93/200 و بخشنامه 172/97/200 سازمان امور مالیاتی مبانی مورد قبول سازمان جهت فرآیند عملیات تسعیر ارز و اعمال نرخ های ارزی معاملات اقلام پولی و غیر پولی را به مودیان اعلام کرده است.


اقلام پولی : ویژگی اصلی اقلام پولی، حق دریافت (یا تعهد پرداخت) مبلغ ثابت یا قابل تعیینی از وجه نقد می‌باشد. که طبق بند 16 استاندارد شماره 16 شامل :

  • - موجودی نقد و بانک
  • - اسناد و حساب های دریافتنی و پرداختنی تجاری
  • - تسهیلات مالی دریافتنی و پرداختنی
  • - سایر حساب ها و اسناد پرداختنی و دریافتنی تجاری
  • - سود سهام پرداختنی در اشخاص حقوقی
  • - پیش دریافت ها در کالاهایی که قیمت آنها در موقع تحویل تعیین شده است.

اقلام غیرپولی : ویژگی اصلی اقلام غیر پولی، نبود حق دریافت (یا تعهد پرداخت) مبلغ ثابت یا قابل تعیینی از وجه نقد می‌باشد. که شامل :

  • - پیش پرداخت خرید کالا و خدمات به قیمت ثابت
  • - سرقفلی و دارایی های نامشهود
  • - موجودی های مواد و کالا
  • - دارایی های ثابت مشهود
  • - و آن دسته از بدهی هایی که از طرق تحویل دارایی های غیر پولی تسویه می شوند.

منظور از معاملات ارزی نیز معاملاتی ست که به جای پول رایج مملکتی از واحد پولی دیگری استفاده می شود. ثبت معاملات ارزی در زمان شناخت اولیه باید به واحد پول عملیاتی (واحد پول محیط اقتصادی اصلی واحد تجاری) و براساس نرخ ارز در زمان معامله انجام شود. (بند 21 استاندارد شماره 16)
جالب است بدانید که واژه تسعیر یک کلمه عربی که در فرهنگ دهخدا به معنای نرخ نهادن و قیمت گذاری ست و اما نرخ تسعیر ارز به معنای تبدیل ترازنامه تسعیر ارز چیست دو واحد پولی متفاوت به یکدیگر است.


تاثیر تسعیر نرخ ارز بر بنگاه های اقتصادی :

- بانک ها : افزایش نرخ تسعیر ارز در بانک هایی که دارایی های ارزی دارند باعث می شود دارایی ها با نرخ بالاتری در صورت های مالی گزارش شوند و این افزایش سود محاسبه شده برای سهامداران نویددهنده خواهد بود ولی در بانک هایی که دارای بدهی های ارزی هستند افزایش نرخ تسعیر ارز تاثیر منفی و ترازنامه تسعیر ارز چیست نشان دهنده زیان به دلیل کاهش ارزش پول رایج کشوری است.
بانک مرکزی هر 6 ماه یک بار نرخ تسعیر ارز را اعلام می کند.
- شرکت های وارداتی و صادراتی : رشد و حیات این شرکت ها به شدت به نرخ ارز مرتبط است. در شرکت های صادراتی افزایش نرخ تسعیر ارز باعث سود و ایجاد انتفاع می شود اما در شرکت های وارداتی این افزایش به دلیل بالا بودن نسبی نرخ تورم سالیانه و در نتیجه کاهش ارزش پول ملی زیان آور خواهد بود.
- شرکت های پذیرفته شده در بورس : نرخ تسعیر ارز در این نوع از شرکت ها به دلیل وجود دارایی ها و بدهی های ارزی برای سهامداران موضع بسیار پراهمیتی ست. سود ناشی از تسعیر ارزی قابل محاسبه ست اما در بین سهامداران تقسیم نمی شود.
- در شرکت ها و ارگان های دولتی : طبق ماده 36 قانون محاسبات عمومی کشور در شهریور 66 مقرر شد که سود و زیان حاصل از تسعیر دارایی ها و بدهی های ارزی شرکت های دولتی درآمد یا هزینه محسوب نمی شود. مابه التفاوت مذکور (حاصل از تسعیر دارایی ها و بدهی ها) در حساب ذخیره تسعیر دارایی ها و بدهی های ارزی ثبت می شود. در پایان سال مالی مانده حساب ذخیره بدهکار و حساب سود و زیان همان سال بستانکار خواهد شد و اما اگر این مابه التفاوت از مبلغ سرمایه ثبت شده تجاوز نماید مبلغ مازاد پس از طی مراحل قانونی به حساب سرمایه منتقل می شود. (بند 31 استاندارد شماره 16)


روش محاسبه نرخ تسعیر ارز :

تسعیر ارزی در واقع نوعی عملیات تجدید ارزیابی در دارایی های ارزی ست. حسابداران با محاسبه نرخ تسعیر ارز، سود و زیان واقعی شرکت ها و تاثیرات ناشی از تغییر نرخ ارز را بر بیلان و صورت های مالی بررسی می کنند. در پایان دوره مالی مابه التفاوت مبلغ بدهی یا طلب ارزی در حساب سود و زیان ناشی از تسعیر ارز نگه داری می شود.
تسعیر نرخ ارز در معاملات تحصیل یا فروش دارایی ها به صورت ارزی و یا مبادلات خرید و فروش کالا و خدمات بین المللی (فعالیت های عملیاتی بنگاه ها)و همینطور اعطا یا دریافت تسهیلات بین المللی (فعالیت های تامین مالی بنگاه ها)روی می دهد.

محاسبه نرخ تسعیر ارز از دو دیدگاه قابل بررسی است :


دیدگاه اول : تعداد ارز استفاده شده در طول سال مالی

  • - استفاده از یک ارز در طول سال مالی : در معاملات ارزی این نوع شرکت ها فقط از یک واحد پولی در طی دوره یا سال مالی استفاده می کنند.
  • - استفاده از چند ارز در طول یک سال مالی : این شرکت ها سال مالی را به چندین دوره یا ماه تقسیم می کنند در پایان هر دوره ارز معاملاتی خود را تغییر و در پایان هر دوره ثبت تسعیر را نسبت به همان دوره ثبت می کنند.

دیدگاه دوم : زمان ثبت سند نرخ تسعیر ارز

  • - روزانه : عملیات تسعیر نرخ ارز در پایان هر روز انجام می شود این روش بسیار دقیق اما طاقت فرساست.
  • - ماهانه یا دوره مشخص : عملیات تسعیر نرخ ارز در پایان هرماه یا دوره مشخص شده انجام می شود دقت این روش نسبت به روش روزانه پایین تر اما سهولت بیشتری دارد.
  • - سالانه : در انتهای سال مالی عملیات نرخ تسعیر ارز محاسبه و ثبت می شود این روش اصلا در شرایط فعلی با توجه به نوسانات نرخ ارز مناسب نیست و سود و زیان حاصل از محاسبه این روش قابلیت استناد کمی دارد.

در نرم افزار آرمون امکانی فراهم شده که می توانید معاملات واحد تجاری را به صورت ارزی ثبت کنید و عملیات تسعیر نرخ ارز بنگاه را هم طبق روش انتخابی خود، محاسبه و ثبت نمایید و نمود آن را در بیلان و صورتهای مالی مجموعه مشاهده کنید.

نرخ تسعیر ارز چیست؟


آیا می دانید یکی از مسائل مهم تجاری و اقتصادی در تمام دنیا تسعیر ارز می باشد! اکثر شرکت های تجاری برای انجام معاملات با سایر کشور ها مجبور می شوند، که از پول رایج کشور مقصد استفاده نمایند. حسابداران برای ثبت معاملات ارزی در دفاتر، باید با استفاده از نرخ تسعیر ارز، مبلغ معاملات را […]

آیا می دانید یکی از مسائل مهم تجاری و اقتصادی در تمام دنیا تسعیر ارز می باشد! اکثر شرکت های تجاری برای انجام معاملات با سایر کشور ها مجبور می شوند، که از پول رایج کشور مقصد استفاده نمایند. حسابداران برای ثبت معاملات ارزی در دفاتر، باید با استفاده از نرخ تسعیر ارز، مبلغ معاملات را به پول رایج کشور خود تبدیل نمایند.

پس از مطالعه این مقاله شما با تسعیر ارز، مفهوم معاملات ارزی، نحوه محاسبه تسعیر ارز، ثبت حسابداری تسعیر ارز، استاندارد تسعیر ارز، اصطلاحات تسعیر ارز و … آشنا خواهید شد.

تسعیر ارز چیست؟

فرایند تبدیل واحد پولی تسعیر ارز نامیده می شود. در شرکت ها و سازمان ها با استفاده از روش تسعیر ارز تغییرات نرخ ارز در عملیات مالی و حسابداری بررسی شده و سپس به صورت استاندارد در صورت های مالی ثبت می گردد.

ممکن است بسیاری از شرکت ها عملیات خرید و فروش خود را با استفاده از ارز های خارجی انجام بدهند، در حالی که مطابق قوانین حسابداری کشور، مبالغ تمام حساب های شرکت باید بر مبنای واحد پول رایج کشور ثبت گردد، بنابراین برای رفع این مشکل شرکت ها باید اطلاعات رویداد های مالی خود را با استفاده از تسعیر ارز به واحد پول رایج کشور( ریال) تبدیل نموده و در دفاتر حسابداری خود ثبت نمایند.

تعریف ارز

ارز (Currency) نوعی واحد پول پذیرفته شده در کشورها است، که دولت هر کشور آن را توزیع نموده و مردم می توانند با استفاده از آن به معاملات و مبادله محصولات بپردازند. نوع ارز هر کشور با سایر کشور ها متفاوت می باشد، اما این امکان وجود دارد که یک کشور استفاده از ارز سایر کشورها در کشور خود را قانونی نماید.

یورو تنها ارزی می باشد که در چند کشور اروپایی مورد استفاده قرار می گیرد.

مفهوم معاملات ارزی

هنگامی که شرکت با استفاده از ارز به انجام معاملات بپردازد، معامله ارزی صورت گرفته است. به عنوان مثال هنگامی که شرکت شرکت برای خرید و یا فروش محصولات خود از ارز استفاده نماید، معامله ارزی انجام داده است.

تسعیر ارز به زبان ساده

تبدیل پول ملی یک کشور به واحد پول کشوری دیگر تسعیر ارز نامیده می شود و جزء مفاهیم مهم اقتصادی به حساب می آید. در کشور ما به دلیل میزان بالای نرخ تورم، تسعیر ارز توسط اغلب شرکت های تجاری ازجمله شرکت هایی که به فعالیت های واردات و صادرات مشغول هستند و همچنین شرکت های پذیرفته شده در بورس انجام می شود.

تسعیر ارز به زبان ساده

تبدیل پول ملی یک کشور به واحد پول کشوری دیگر تسعیر ارز نامیده می شود

ثبت حسابداری تسعیر ارز

ثبت حسابداری تسعیر ارز بدین طریق می باشد، که ابتدا عملیات ثبت اولیه معامله ارزی با توجه به نرخ ارز موجود در هنگام معامله به واحد ریال ثبت شده و در مرحله بعد با توجه به نوع خرید یا فروش بودن معامله تسعیر ارز ثبت می شود. حسابدار معاملات ارزی را با توجه به نوع معامله در نرم افزار حسابداری ثبت خواهد نمود.

تسعیر ارز چگونه محاسبه می شود؟

برای محاسبه تسعیر ارز می توان به سه روش روزانه، ماهیانه و سالیانه اقدام نمود. روش روزانه دقیق تر از روش ماهیانه و سالیانه می باشد، زیرا در این روش حسابداران هر روز نرخ ارز را محاسبه می نمایند.

سود و زیان تسعیر ارز چیست؟

اگر پس از انجام تسعیر ارز مانده حساب ارزی مثبت باشد، شرکت از انجام تسعیر ارز سود نموده است. اما اگر پس از انجام تسعیر ارز مانده حساب ارزی منفی باشد، شرکت از انجام تسعیر ارز زیان نموده است.

نحوه محاسبه سود و زیان تسعیر ارز

سود تسعیر ارز بدین معنی می باشد، که اگر نرخ تسعیر دلار در تاریخ پرداخت بدهی ارزی پایین تر از نرخ تسعیر دلار در تاریخ معامله باشد، شرکت از سود تسعیر ارز برخوردار خواهد شد.

زیان تسعیر ارز بدین معنی می باشد، که اگر نرخ تسعیر دلار در تاریخ پرداخت بدهی ارزی بالاتر از نرخ تسعیر دلار در تاریخ معامله باشد، شرکت از زیان تسعیر ارز برخوردار خواهد شد.

نکته: درصورتی که مانده محاسبات تسعیر منجر به سود گردد حساب سود تسعیر ارز به در بخش بستانکار و درصورتی که مانده محاسبات منجر به زیان گردد حساب سود تسعیر ارزدر بخش بدهکار ثبت می گردد.

چگونگی محاسبه تسعیر ارز در بازه های زمانی

برای محاسبه تسعیر ارز می توان در سه بازه زمانی روزانه، ماهیانه و سالیانه اقدام نمود، که در ادامه به معرفی آن ها خواهیم پرداخت.

۳ روش محاسبه نرخ تسعیر ارز

برای محاسبه تسعیر ارز سه روش روزانه، ماهیانه و سالیانه وجود دارد، که در این بخش به معرفی هریک از این روش ها می پردازیم.

۱٫ ثبت ارز با نرخ ثابت

در این روش نرخ ارز در طول یک سال به صورت ثابت درنظر گرفته شده و معاملات شرکت با توجه به نرخ درنظر گرفته شده ثبت می گردد. در انتهای سال نیز حسابداران مانده های ارز را تسعیر می نمایند و سود و زیان شرکت را محاسبه خواهند نمود.

چگونگی محاسبه تسعیر ارز

ثبت ارز با نرخ ثابت در تسعیر ارز

۲٫ ثبت دوره ای نرخ متغیر ارز

در این روش نرخ ارز به صورت ماهیانه و یا بر اساس دوره مالی ثبت می گردد و سپس عملیات تسعیر ارز انجام می شود.

۳٫ ثبت روزانه نرخ متغیر ارز

در این روش نوسانات نرخ ارز در هر روز ثبت شده و تسعیر ارز انجام می شود. این روش دارای در مقایسه با دو روش دیگر دقیق تر می باشد.

مثال محاسبه نرخ تسعیر ارز

برای درک راحت تر محاسبه تسعیر ارز در ادامه به یک مثال می پردازیم.

فرض می نماییم شرکت A که شرکتی ایرانی است، کالایی را به مبلغ ۲۰۰۰۰ دلار به صورت نسیه به شرکت B که شرکتی خارجی است فروخته است. در تاریخی که این معامله ارزی انجام شده است، نرخ دلار ۳۰۰۰۰ ریال بوده است. حال ثبت معامله ارزی انجام شده در دفاتر حسابداری شرکت A به صورت زیر می باشد.

حساب دریافتی شرکت B: 30,000,000

بابت فروش کالا به شرکت B :1000 دلار

حال فرض می نماییم در زمانی که تسعیر ارز ثبت شده است، نرخ ارز به مبلغ ۳۵۰۰۰ ریال می باشد. به دلیل ثبت فروش در ترازنامه حساب دریافتی و با توجه به این که حساب دریافتی جزء اقلام پولی به حساب آمده است، لازم است که با تاریخ ترازنامه نیز مجددا تسعیر محاسبه گردد.

۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰= ( ۳۰,۰۰۰–۳۵,۰۰۰ ) * ۲۰,۰۰۰

بنابراین سود تسعیر مبلغ ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ می باشد. حال اگر قیمت یورو پایین می آمد شرکت متحمل ضرر میشد.

نمونه حسابداری نرخ تسعیر ارز

برای شرح حسابداری نرخ تسعیر ارز به بررسی یک مثال واقعی می پردازیم.

شرکت البرز در تاریخ ۰۲/۰۲/۱۳۹۷ قطعاتی را از کشور آلمان به مبلغ ۱۰۰۰ دلار خریداری کرده است. قیمت دلار در تاریخ خریداری قطعات برابر با ۴۰۰۰ تومان بوده است. در تاریخ ۰۵/۰۴/۱۳۹۷ قیمت دلار مبلغ ۵۰۰۰ تومان و در تاریخ ۱۲/۰۹/۱۳۹۷ قیمت دلار برابر با ۶۵۰۰ تومان بوده است.

در تاریخ خرید دارایی مبلغ ۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان در سیستم ثبت می گردد.

دارایی/ ماشین آلات ۴,۰۰۰,۰۰۰

حساب پرداختنی تجاری ]ارزی[ ۴,۰۰۰,۰۰۰

حال به دلیل افزایش نرخ ارز و عدم وجود حفاظ در برابر بدهی، زیان تسعیر ارز را شناسایی نمی کنیم، بلکه مبلغ تفاوت را به بهای تمام شده اضافه می کنیم.

دارایی / ماشین آلات ۲,۵۰۰,۰۰۰

ح پرداختنی تجاری ]ارزی[ ۲,۵۰۰,۰۰۰

ثبت تصفیه حساب به شرح زیر است:

ح پرداختنی تجاری ]ارزی[ ۶,۵۰۰,۰۰۰

موجودی نقد و بانک ۶,۵۰۰,۰۰۰

لازم به ذکر می باشد درصورتی که تسویه حساب با شرکت خارجی در سال مالی آینده انجام شود، سود و زیان تسعیر ارز نیز باید در پایان سال مالی شناسایی شود.

ترازنامه تسعیر ارز چیست؟

ترازنامه تسعیر ارز نوعی صورت مالی می باشد، که اقلام پولی و اقلام غیرپولی در آن درج می شود.

نحوه تنظیم ترازنامه تسعیر ارز

نحوه تنظیم ترازنامه تسعیر ارز مانند سایر ترازنامه ها بوده و براساس معادله حسابداری انجام خواهد شد. مواردی که در ترازنامه تسعیر ارز ثبت می گردند، شامل اقلام پولی و اقلام غیر پولی می باشد.

در ترازنامه تسعیر ارز چه مواردی ذکر می شود؟

در ترازنامه تسعیر ارز اقلام پولی و اقلام غیر پولی قرار داده می شوند.

اقلام پولی

اقلام پولی شامل مواردی مانند دارایی ها، بدهی ها و پول نقد می باشد (که با مبلغ مشخصی به صورت نقد دریافت و پرداخت خواهد شد.) با نرخ ارز در تاریخی که در ترازنامه تنظیم می شود، مجددا تسعیر شده و ممکن است در نرخ تسعیر ارز تفاوت وجود داشته باشد.

چند نمونه از اقلام پولی عبارتند از: موجودی نقد، سپرده ای کوتاه مدت و اوراق مشارکت

اقلام غیر پولی

اقلام غیر پولی به مواردی گفته می شود که تسعیر ارز با نرخ ارز در تاریخ انجام معامله صورت می گیرد و در نرخ تسعیر ارز تغییری مشاهده نخواهد شد.

چند نمونه از اقلام غیرپولی عبارتند از: موجودی کالا، پیش پرداخت و پیش دریافت

استاندارد تسعیر ارز چیست؟

تسعیر ارز دارای استاندارد هایی می باشد که باید همه آن ها رعایت شوند. مهم ترین استاندارد مرتبط با تسعیر ارز استاندارد شماره ۱۶ می باشد که در ادامه به معرفی آن می پردازیم.

استاندارد شماره ۱۶ تسعیر ارز

استاندارد شماره ۱۶ تسعیر ارز در دو مورد به کار گرفته می شود که عبارتند از :

  • تسعیر معاملات ارزی
  • تسعیر صورت های مالی عملیات خارجی که از طریق تلفیق یا روش ارزش ویژه در صورت های مالی واحد تجاری منعکس می شود.

استاندارد شماره ۱۶ تسعیر ارز گسترده بوده شرح و بررسی این استاندارد در این مقاله نمی گنجد، به همین جهت فایل کامل آن را در انتهای صفحه قرار داده ایم. شما می توانید با دانلود فایل آن متن کامل استاندارد را مطالعه نمایید.

نکات مهم مربوط به تسعیر ارز

تا این بخش سعی نمودیم اطلاعات جامعی در اختیار شما عزیزان قرار بدهیم، در این بخش از مطالب نیز به شرح نکات مهم تسعیر ارز خواهیم پرداخت.

نکات مهم تسعیر ارز

نکات مهم تسعیر ارز

سایت های استعلام نرخ ارز

برای استعلام نرخ ارز سایت های مختلفی وجود دارد، سایت سنا به آدرس (https://www.sanarate.ir )، سایت نیما به آدرس (www.ntsw.ir) و آرشیو نرخ ارز بانک مرکزی از جمله سایت هایی می باشند، که کاربران می توانند با مراجعه به آن ها به بررسی و استعلام نرخ ارز بپردازند.

افزایش نرخ تسعیر ارز بانک ها

در سال ۹۹ بانک مرکزی نرخ جدید تسعیر ارزی برای گزارشگری منتهی به شهریور ماه را برای هر یور مبلغ ۱۲۹۰۰ تومان و برای هر دلار مبلغ ۱۱۰۰۰ تومان اعلام نموده است.

نرخ های ذکر شده در عمکرد بانک های ملت، تجارت، آینده، صادرات، شهر، سرمایه، پارسیان، اقتصاد نوین، پست بانک ایران، بانک سامان و بانک خاورمیانه تاثیر معنادار خواهد گذاشت.

اصطلاحات مرتبط با تسعیر ارز

عملیات خارجی و واحد پول گزارشگری ۲ اصطلاح پرکاربرد تسعیر ارز می باشند که در ادامه به شرح آن ها می پردازیم.

عملیات خارجی

واحدی های تجاری به صورت فردی یا وابسته یا مشارکت خاص و یا شعبه واحد تجاری گزارشگر که استقرار و یا اداره فعالیت های آن ها در خارج از کشور ایران انجام می شود، عملیات خارجی نام می گیرند.

واحد پول گزارشگری

پول گزارشگری واحد پولی می باشد که در صورت های مالی استفاده می شود. بنابراین هنگامی که یک واحد تجاری معاملات خود را با استفاده از ارز انجام می دهد، برای ثبت معاملات ارزی خود در صورت های مالی، باید معاملات ارزی خود را به واحد پول گزارشگری که همان ریال می باشد تسعیر نماید.

ارتباط تسعیر ارز با تورم و رشد نقدینگی

تسعیر ارز موجب تغییر در رشد نقدینگی و تورم می شود، اما تاثیر آن به قدری نمی باشد که سبب ایجاد تورم افسارگسیخته و ایجاد مشکل در اقتصاد کشور گردد. برای کنترل و جلوگیری از نوسانات تورمی که پس از ورود منابع حاصل از درآمد ارزی در کشور ایجاد می شود، لازم است مجلس شورای اسلامی بر ساز و کار های اجرایی مناسب و تعهدات دولت ها نظارت نماید.

نتیجه گیری

با توجه به این که اکثر شرکت ها برای خرید و یا فروش محصولات خود به سایر کشور ها در جهان معاملات ارزی انجام می دهند و از پول رایج کشور های دیگر استفاده می نمایند و مطابق استاندارد های حسابداری کشور ایران، تمام رویداد های مالی در دفاتر حسابداری باید با واحد پول رایج کشور ثبت گردند، اهمیت بسیار بالای تسعیر ارز آشکار می شود.

با استفاده از تسعیر ارز حسابداران واحد پول سایر کشور ها را به واحد پول کشور ایران (ریال) خود تبدیل نموده و سپس مبلغ معاملات را به ریال در دفاتر حسابداری ثبت می نمایند. برای تسعیر ارز لازم است که نرخ ارز بررسی گردد، برای بررسی و انجام نرخ تسعیر ارز سه روش روزانه، ماهیانه و سالیانه وجود دارد.

درصورتی که سوال و یا نظری درباره مقاله نرخ تسعیر ارز دارید، می توانید از طریق درج کامنت برای این مقاله با ما در ارتباط باشید.

خواننده معزز سلام ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر بالا در پایین صفحه ( ثبت دیدگاه) موجب امتنان است .

تسعیر ارز چیست

تسعیر-ارز-چیست-شرکت-حسابداری-موسسه-حسابداری-خدمات-حسابداری-مشاورین-تهران-و-شرکا-TCP

تسعیر ارز تفاوت ارزشی یک واحد پولی با واحد دیگر می باشد ، و یا به عبارت دیگر به نرخ تغییر یک واحد پولی به واحد پولی دیگر گفته میشود.

نرخ تسعیر ارز تاثیر بسیار مهمی در سود آوری و صورت های مالی شرکت های تجاری دارد .

بعنوان مثال یک شرکت تجاری ایرانی در آمریکا شعبه دارد، در اینصورت هنگام شناسایی سود در شعبه آمریکا و ارسال سود صورت گرفته است به ایران به مبلغ دلار ، باید برای تبدیل ارز و انجام امور حسابداری با توجه به مبنای محاسبه ارز داخلی (ریال) از نرخ تسعیر ارز استفاده شود.

در مسائل اقتصادی و در مباحث حسابداری نرخ تسعیر ارز و تغییرات موجود در نرخ ارز ها از اهمیت قابل توجهی برخوردار است و شرکت حسابداری میتواند تمام خدمات و مشاوره های لازم را در این زمینه ارئه نماید.

نرخ تسعیر ارز به صورت مستقیم بر صورت سود و زیان و صورت جریان وجوه نقد واحد تجاری تاثیر گزاشته و با استفاده از آن میتوان سود بیشتری شناسایی کرد و قدرت نقدینگی شرکت را افزایش داد.

تعریف نرخ تسعیر ارز به بیان ساده از نظر موسسه حسابداری عبارت است از نرخ تبدیل دو واحد پولی به یک دیگر.

ارتباط تورم با تسعیر ارز

شرکت هایی که به واردات و صادرات اشتغال دارند با پول های اکثر کشور های مبدا و مقصد سروکار داشته واز پول رایج کشور ها استفاده می کنند.

به همین دلیل شرکتها نیاز دارند که اطلاعات مربوط به پول کشور هارا دریافت کرده و نرخ تورم را در هر کشور محاسبه کنند. و سود و زیان خود را باتوجه محاسبات و معاملات و نرخ ارز مورد معامله خود شناسایی کنند.

بعنوان مثال اگر عملیات شرکت براساس ریال محاسبه شود تبدیل واحدهای ارزی به واحد ریال را تسعیر ارز می نامیم.

موسسه حسابداری تاکید دارد که محاسبه نرخ تسعیر ارز بسیار مهم و ضروری است وبر عملیات مالی واحد تجاری تاثیر می گذارد.

تسعیر ارز در ایران

در ایران به دلیل بالا بودن تورم و تفاوت نرخ دلار با ریال شرکت های تجاری بسیاری با موضوع تسعیر ارز درگیر می باشند.

در بعضی موارد به دلیل عدم توجه به محاسبه نرخ تسعیر ارز شرکت ها زیان ده شده و یا به اشتباه سود بالا شناسایی می کنند.

موسسه حسابداری این اطمینان را به اشخاص حقوقی می دهد که باتوجه به سابقه و علم بالای متخصصان خود میتواند خدمات حسابداری را به بهترین شکل ممکن ارئه داده و مشاوره مالی لازم را در زمینه ی مدیریت مالی و تصمیم گیری ارائه نماید.

از اقلامی که در تسعیر ارز دخالت داشته و میتواند بر روی آنها اثر بگذارد میتوان به موجودی نقد ، سپرده های کوتاه مدت ، اوراق مشارکت و سرمایه گذاری ها و همینطور موجودی کالا اشاره کرد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.